تحلیل نشانه-معناشناختی فواصل قرآن در حوزه تشبیه و استعاره

نوع مقاله : مقاله پژوهشی

نویسندگان

1 استادیار گروه زبان و ادبیات عربی، دانشگاه علوم و معارف قرآن کریم، دانشکده علوم قرآنی آمل، ایران

2 دانش‌آموخته کارشناسی ارشد رشتة علوم قرآنی، دانشکده علوم قرآنی، آمل، ایران

چکیده

«تحلیل نشانه‌شناختی» یکی از روش‌های تحلیل کیفی است که به بررسی نشانه‌ها در یک متن، جهت دست‌یابی به معنای ضمنی یا فراوضعی می‌پردازد. این معانی در ساختارهای زبانی قرآن، زوایایی از معانی تأویلی متن را که معانی فراوضع می-باشد، به نمایش می‌گذارد و انسجام بیشتری به دیدگاههای تفسیری می‌بخشد و افق‌های نگاه مفسر را وسعت می‌بخشد. فواصل قرآن به عنوان یکی از آرایه‌های زبانی، با واکاوی نشانه‌ها در سطوح مختلف زبانی همچون صرف، نحو، آوا و بلاغت، دریچه‌ای نو به سوی پیامها و آموزه‌های نهفته در متن گشوده وافزون برآن برجستگی‌ها و شاهکارهای ادبی آن را به نمایش می‌گذارد. نوشتار حاضر با تکیه بر روش توصیفی- تحلیلی و با رویکرد نشانه‌شناسی عام، مهمترین عوامل زایش معانی ضمنی را در فواصل آیات وبا مطالعة موردی تشبیه و استعاره که سازه یا نشانة بلاغی به شمار آمده، مورد واکاوی قرار می‌دهد؛ بدین منظور معانی ضمنی فراوانی همچون شدت یا ضعف امر، لجاجت، درجه رویگردانی وکفر و.... با تحلیل نشانه‌شناختی تشبیه و استعاره در فواصل آیات قابل برداشت است که تفاسیر متعدد نیز به شکلی گذرا و غیر روشمند بدان اشاره داشته‌اند لذا در نشانه‌شناسی فواصل آیات با بررسی نشانه‌های زبانی می‌توان به کشف شبکه‌های معانی نهفته درگسترة بافت موقعیتی کلام دست یافت که این امر دریچه‌ای نو به سوی اعجاز زبانی قرآن می‌گشاید و تفاسیری روشمند از عوامل درون‌متنی قرآن کریم ارائه می‌دهد.

کلیدواژه‌ها


عنوان مقاله [English]

Semiotic (Semantic) Analysis of Qur’an Distances in the Field of Simile and Metaphor

نویسندگان [English]

  • sayyedeh fatemeh salimi 1
  • sayyedeh khadijeh adati sorkhkolaii 2
1 Assistant Professor of Arabic Language and Literature, University of Science and education of Quran karim, Amol, Iran
2 Master of Science in Quranic Sciences , University of Science and education of Quran karim, Amol, Iran
چکیده [English]

"Semiotic analysis" is one of the methods of qualitative analysis that examines the signs in a text to achieve the implicit meaning. These meanings, in the linguistic structures of the Qur'an, show angles of the interpretive meanings of the text, which are beyond situation. And gives more coherence to interpretive views and expands the horizons of the interpreter's gaze. The distances of the Qur'an, as one of the linguistic arrays, by analyzing the signs, at different levels of language such as grammar, syntax, sound and rhetoric, open a new view to the messages and teachings hidden in the text. In addition, it displays its literary highlights and masterpieces. This research is a descriptive-analytical method with a general semiotic approach. Which analyzes the most important factors in the birth of implicit meanings in the intervals of verses and with the case study of simile, which is considered a rhetorical sign. For this purpose, many implicit meanings such as: intensity or weakness of the matter, stubbornness, degree of turning away and disbelief, etc. are mentioned. And by semantic analysis of simile and metaphor, in the intervals of verses, it can be understood that various interpretations have also referred to it in a non-methodical way. Therefore, in the semiotics of verse intervals, by examining linguistic signs, it is possible to discover the networks of meanings hidden in the context of the situational context of speech. This opens a new view to the linguistic miracle of the Qur'an and provides methodical interpretations of the in-text factors of the Holy Qur’an.

کلیدواژه‌ها [English]

  • Semiotics
  • Esoteric Meanings
  • Metaphor
  • Simile
  • Quranic Distances