مقایسه اندیشه تأویلی خواجه نصیر الدین طوسی و صدرالدین شیرازی

نوع مقاله : مقاله پژوهشی

نویسندگان

گروه کلام و فلسفه اسلامی، دانشگاه اصفهان

چکیده

در این مقاله ضمن برشماری مهمترین خصوصیات اندیشه تأویلی خواجه و صدرا به مقایسه این دو پرداخته‌ایم و با ذکر چند نمونه تأویلی از آثار خواجه و صدرا به نقاط مشترک و نقاط متمایز این دو نظریه تأویلی اشاره کرده ایم. ساختار کلی نظریه تأویلی خواجه مبتنی بر تأویل کلامی و تأویل باطنی عقلی وبر پایه تمثیل استوار است اما ساختار کلی نظریه تأویلی صدرا مبتنی بر تأویل شهودی و تأویل باطنی عقلی وبر پایه نظریه تأویل- تنزیل می‌باشد. اندیشه‌های تأویلی باطنی خواجه در کتاب‌های روضه التسلیم و آغاز و انجام او متمرکز است اما اندیشه تأویلی صدرا در همه آثار او وجود دارد و اصولاً او از تأویل به مثابه یک روش استفاده کرده است تا جایی که همه تأویل‌های او در تفاسیرش مبنامند می‌باشد. روش تحقیق توصیفی- تحلیلی و هدف آن بررسی مهم ترین شاخصه های تفکر تأویلی دو فیلسوف تأثیرگذار جهان اسلام است که می تواند آثار معرفتی و اجتماعی مهمی داشته باشد.

کلیدواژه‌ها


عنوان مقاله [English]

Comparison of the interpretive thought of Nasir al-Din Tusi and Mullah Sadra Shirazi

نویسنده [English]

  • mohammad bidhendi
Department of Islamic Theology and Philosophy, University of Isfahan
چکیده [English]

Abstract
In this article, while considering the most important features of the interpretive thought of Nasir al-Din Tusi and Mullah Sadra Shirazi, the two ideas have been compared. And by mentioning some interpretive examples of the works of those two scientists, the commonalities and differences between these two interpretive theories were pointed out. The general structure of Nasir al-Din Tusi's interpretive theory is based on theological interpretation and esoteric-intellectual interpretation and is based on allegory. However, the general structure of Mulla Sadra's theory is based on intuitive interpretation and esoteric-rational interpretation and is based on interpretation-discount theory. The esoteric interpretive thoughts of Nasir al-Din al-Tusi are concentrated in the books of Rawza al-Taslim and his Aghaz and Anjam. But Mulla Sadra's interpretive thought is present in all his works and basically he has used interpretation as a method. To the extent that all his analyses are based on his interpretations. The research method is descriptive-analytical and its purpose is to study the most important features of the interpretive thinking of two influential philosophers of the Islamic world which can have important epistemological and social effects.

کلیدواژه‌ها [English]

  • interpretation
  • allegory
  • Inner
  • Nasir al-Din Tusi
  • Sadr al-Din Shiraz