رویکردهای کلامی مختلف در مواجهه با مسئله‌ی تأویل

نوع مقاله : مقاله پژوهشی

نویسنده

استادیار گروه الهیات و معارف اسلامی دانشگاه تربیت دبیر شهید رجایی .تهران. ایران

چکیده

از چالش‌انگیزترین مباحث مرتبط با فهم قرآن، مسئله‌ی «تأویل» است که در طی قرون متمادی پیوندی وثیق با نزاع‌های کلامی یافته و مکاتب کلامی مبتنی بر پیش‌فرض‌های معرفتی خود، از آن در فهم قرآن بهره برده‌ یا با آن مخالفت نموده‌اند. اوج بحث از این مسئله، در فهمِ صفات خبری خداوند متجلی است که بیشتر فرقه‌های کلامی این صفات را متشابه می‌دانند و آن‌ها را تأویل می‌کنند. اما برخی دیگر با جمود بر ظاهر آیات، از تأویل خودداری می‌کنند. شناخت و احصاء رویکردهای مختلف در این زمینه و ارزیابی نقاط قوت و ضعف آن‌ها، نیازمند بررسی تطبیقی آن‌ها با یکدیگر است. این مقاله از رهگذر مطالعه‌ی منابع کهن فرق اسلامی و با استفاده از روش «توصیف و تحلیل» در پی ارائه‌ی تصویری روشن از رویکردهای کلامی گوناگون در مواجهه با مسئله‌ی «تأویل» است. نتایج تحقیق بیان‌گر آن است که دو رویکرد عمده‌ی کلامی در این‌باره وجود دارد: 1) رویکرد تشبیهی و 2) رویکرد تنزیهی که خود شامل سه قرائت تنزیهی اهل تفویض، معتزله و امامیه می‌باشد.

کلیدواژه‌ها

موضوعات


عنوان مقاله [English]

Different verbal approaches in dealing with the problem of interpretation

نویسنده [English]

  • hasan zarnooshe farahani
Assistant Professor in Department of Theology and Islamic Education, Shahid Rajaee Teacher Training University, Tehran, Iran.
چکیده [English]

One of the most challenging issues related to understanding the Qur'an is the issue of "interpretation", which has been closely linked to theological disputes for centuries.And theological schools, based on their epistemological presuppositions, have used or opposed it in understanding the Qur'an.The culmination of the discussion of this issue is manifested in the understanding of the news attributes of God that most theological sects consider these attributes as similar and interpret them.But others refuse to interpret by insisting on the appearance of the verses. Recognizing and enumerating different approaches in this field and evaluating their strengths and weaknesses, requires a comparative study of them with each other.This article seeks to provide a clear picture of various theological approaches to the problem of "interpretation" by studying the ancient sources of Islamic difference and using the method of "description and analysis".The results of the research indicate that there are two main theological approaches in this regard: 1) metaphorical approach and 2) purgatory approach, which includes three purgatory readings of the delegates, Mu'tazilites and Imams.

کلیدواژه‌ها [English]

  • Interpretation, metaphorical approach, purgatory approach, delegates, Imams, Mu'
  • tazilites

مقالات آماده انتشار، پذیرفته شده
انتشار آنلاین از تاریخ 30 شهریور 1400
  • تاریخ دریافت: 14 خرداد 1400
  • تاریخ بازنگری: 22 تیر 1400
  • تاریخ پذیرش: 17 شهریور 1400