ارتباط تفسیر ، تاویل و بطن با یکدیگر در حوزه فهم قرآن

نوع مقاله : مقاله پژوهشی

نویسندگان

1 گروه علوم قرآن و حدیث- دانشگده الهیات-دانشگاه تهران-تهران - ایران

2 گروه علوم قرآن حدیث دانشکده الهیات دانشگاه تهران

چکیده

فهم قرآن و در نظر گرفتن دو سطح ظاهر و باطن برای آیات از دیرباز مورد توجه علما بوده است. در این رابطه، تعریف، چارچوب و مرز سه اصطلاح تفسیر، باطن و تاویل و ارتباط‌شان با یکدیگر پیوسته مورد کنکاش و چالش ایشان بوده است. مثلاً برخی بطن را انتزاع مفهوم عام آیه و انطباق آن بر مصادیق جدید می‌دانند؛ برخی آن را ژرفای متن دانسته، برخی معتقدند که الفاظ مستقلاً به حقیقت بطن دلالت ندارند؛ برخی هر گونه عدولی از معنای اولیه واژگان، مثل مجاز را بطن قلمداد می‌کنند و برخی، هر چه که در قالب تفسیر نمی‌گنجد، بدون ضابطه، بطن و تأویل برمی‌شمارند. نتایج این نوشتار که با روش توصیفی- تحلیلی درصدد تعریف اصطلاحات مذکور و ارتباط‌شان با یکدیگر بود، عبارتند از: تفسیر، بیان معنای تنزیلی و ظهر همه آیات اعم از محکم و متشابه است. تأویل، بیان مراد جدی آیات متشابه است و بطن، معنایی است که ورای ظهر قرار دارد. رابطه تفسیر و تأویل عموم و خصوص مطلق است یعنی هر تأویلی تفسیر است ولی هر تفسیری تأویل نیست. تفسیر و تأویل بر مبنای قواعد ادبیات زبان عربی و اصول محاورۀ عقلانی انجام می پذیرد. رابطه تفسیر و تأویل با بطن این است که تفسیر و تأویل، معنایی است که از ظاهر آیه درک می‌شود ولی بطن، معنای لایه‌های زیرین و پنهان آیات است. بطن نافی ظهر نیست بلکه در طول آن است و قسیم ظهر است یعنی معنای قرآن یا ظهر است یا بطن.

کلیدواژه‌ها


عنوان مقاله [English]

The relationship between interpretation, Taavil and interior in the field of understanding the Qur'an

نویسندگان [English]

  • Ghasem Faez 1
  • Maryam Gohari 2
1 Profosor
2 Faculty of Theology, Tehran University
چکیده [English]

Understanding the Qur'an and considering two levels of appearance and interior for verses has long been considered by scholars.In this regard,the definition,framework and boundary of the three terms Interpretation,Taavil and interior and their relationship with each other has been constantly explored and challenged by scholars of Interpretation and Quranic sciences.For example,some consider interior as an abstraction of general concept of the verse and its adaptation to new referents.Some consider it the depth of the text,some believe that words do'nt independently indicate the truth of the interior.Some consider any deviation from the original meaning of the words as metaphor,interior and some,like the Sufis and the boasters consider what doesn't fit into the form of interpretation,without rules,interior and interpretation.This article,which tried to define the mentioned terms and their relationship with eachother by descriptive-analytical method,achieved these results:interpretation is the expression of descending meaning and the interior of all verses,both indisputable and similar.Taavil is a serious expression of similar verses,and interior is a meaning beyond appearance.The relationship between interpretation and taavil is absolute public and private,that is,every taavil is interpretation,but every interpretation is'nt taavil.Interpretation and taavil are based on the rules of arabic literature and the principles of rational dialogue.The relation of interpretation and taavil with the interior is that interpretation and Taavil is the meaning understood from the appearance of the verse but interior is the meaning of underlying and hidden layers of that which is obtained by abstracting the general concept of the verse and adapting it to new referents.Interior doesn't appearance

کلیدواژه‌ها [English]

  • understanding The Quran
  • interpretation
  • Taavil
  • interior
  • Referent
  • تاریخ دریافت: 27 خرداد 1400
  • تاریخ بازنگری: 02 مرداد 1400
  • تاریخ پذیرش: 27 فروردین 1401
  • تاریخ اولین انتشار: 27 فروردین 1401